Solzhenitsyn – Το μέλλον

Στη συνοπτική αυτοβιογραφία του στην ιστοσελίδα nobelprize.org ο Alexandr Solzhenitsyn αναφέρει ότι οι υποσχέσεις για άρση της λογοκρισίας από το ΚΚΣΕ τον οδήγησαν το 1962 -λίγα μόλις χρόνια μετά την απελευθέρωση του από τα γκούλαγκ- να εμφανίσει κάποια έργα του στο σοβιετικό κοινό. Η γρήγορη απόσυρση και απαγόρευση τους φάνηκε να τελειώνουν μια για πάντα τη συγγραφική του καριέρα. Όμως το γεγονός αυτό αποτέλεσε το έναυσμα, ώστε ο Ρώσος συγγραφέας να συνεχίσει τη συγγραφή πιο αποφασιστικά και να γίνει ένα σύμβολο ενάντια στην καταπίεση. Ο ίδιος γράφει:

During all the years until 1961, not only was I convinced that I should never see a single line of mine in print in my lifetime, but, also, I scarcely dared allow any of my close acquaintances to read anything I had written because I feared that this would become known. Finally, at the age of 42, this secret authorship began to wear me down. The most difficult thing of all to bear was that I could not get my works judged by people with literary training. In 1961, after the 22nd Congress of the U.S.S.R. Communist Party and Tvardovsky’s speech at this, I decided to emerge and to offer One Day in the Life of Ivan Denisovich.

Such an emergence seemed, then, to me, and not without reason, to be very risky because it might lead to the loss of my manuscripts, and to my own destruction. But, on that occasion, things turned out successfully, and after protracted efforts, A.T. Tvardovsky was able to print my novel one year later. The printing of my work was, however, stopped almost immediately and the authorities stopped both my plays and (in 1964) the novel, The First Circle, which, in 1965, was seized together with my papers from the past years. During these months it seemed to me that I had committed an unpardonable mistake by revealing my work prematurely and that because of this I should not be able to carry it to a conclusion.

It is almost always impossible to evaluate at the time events which you have already experienced, and to understand their meaning with the guidance of their effects. All the more unpredictable and surprising to us will be the course of future events.

From, Nobel Lectures, Literature 1968-1980, Editor-in-Charge Tore Frängsmyr, Editor Sture Allén, World Scientific Publishing Co., Singapore, 1993

South Park v. Titus Andronicus

Διάβασα στο λήμμα της Wikipedia για το επεισόδιο του South Park “Scott Tenorman Must Die” ότι η υπόθεση του είναι χαλαρά βασισμένη πάνω στην τραγωδία του Shakespeare, Titus Andronicus

Η υπόθεση της τραγωδίας.

Εντάξει είμαι κουλ και μοντέρνος σαν το Τζίμι Πανούση, αλλά οι ανθρώποι είναι ανώμαλοι. Όπως ασφαλώς και ο Σέξπιρ, αλλά αυτό είναι άλλο θέμα. Επίσης, δε με απασχολεί η διαπαιδαγώγηση, δεν έχω άποψη. Απλά τώρα αισθητικά το κρίνω. Ρε φίλε, βάζεις το δεκάχρονο παιδάκι να κάνει κέτσαπ με το αίμα των γονιών του συμμαθητή του που του τη σπάει. Καλά, φοβερό γέλιο, γελάω ακόμα.

Ψιλοκολώνω τώρα που τα γράφω όλα αυτά, γιατί θυμάμαι κι εκείνη την επιστολή του 13χρονου στην Ελευθεροτυπία με το Μενέλαο Λουντέμη και τρέμω τη ρετσινιά του παραδοσιακού. Όχι, παιδιά ποστ-μόντερν είμαι, νοτ τραντίσιοναλ. Αυτοτιτλοφορούμαι. Απλά με κούρασε λίγο η μαλακία. Εντάξει έχει και καλά επεισοδιάκα το South Park απλά στη βάση του πρόκειται για μια απλή καφρίλα. Όπως και το JackAss. Δηλαδή ήδη είμαι σε μια άλφα φάση, δε θέλω να φανταστώ ότι στο επόμενο στάδιο θα πρέπει να αυτοτραυματίζομαι ή να κάνω τσίλι με αίμα για να βρίσκω κάποιο θριλ.

Προτιμώ εκείνη την άδολη φαντασίωση που είχα όταν ήμουν έφηβος ακόμα. Παρτούζες με τοπ-μόντελς, ρουφώντας κοκαΐνες.

Είμαι τελικά λίγο παλιομοδίτης.

Επίκουρος

Έχω κι εγώ την κακιά συνήθεια να αγοράζω εύκολα βιβλία. Δύσκολα θα αντισταθώ στον πειρασμό να μην τσιμπίσω κάτι που μου φαίνεται ενδιαφέρον. Αυτό έχει βέβαια οδηγήσει στη μεγέθυνση της αναλογίας των βιβλίων που κατέχω προς τα βιβλία που έχω διαβάσει, γιαυτό και τα αντίστοιχα μέτρα έχουν ληφθεί. Παρόλα αυτά ένας ωραίος τίτλος φέρνει καμιά φορά μια συναρπαστική ανακάλυψη. Αυτό συνέβη με τη δίγλωσση έκδοση του Επίκουρου (αρχαία ελληνικά – γερμανικά) από τη σειρά Reclam.

Με τέσσερα κι εξήντα, κυριολεκτικά, γνώρισα κι εγώ τη “γοητευτική μορφή του Επίκουρου” όπως λέει ο Χαράλαμπος Θεοδωρίδης (καθηγητής φιλοσοφίας) στην εισαγωγή στο βιβλίο του με τίτλο “Επίκουρος – Η αληθινή όψη του αρχαίου κόσμου”. Η επιστημονικότητα και η καθαρότητα της επικούρειας θεώρησης δίνουν τη βάση στον Τόμας Τζέφερσον στα 1819 να πει: “Θεωρώ ότι η αυθεντική φιλοσοφία του Επίκουρου περιέχει καθετί λογικό από τη φιλοσοφία που μας άφησαν η Ελλάδα και η Ρώμη.”

Μου φάνηκε λοιπόν ένα θέμα που αξίζει να έχει το δικό του αποκλειστικό ιστοχώρο παρουσίασης και συζήτησης.

Η ελεύθερη γλώσσα

Στην ατομοδικαιϊκή, που λένε, κοινωνία το πιο αποτελεσματικό αντίμετρο απέναντι στην ελεύθερη έκφραση δεν είναι τόσο η καταστολή της, αλλά ο αποπροσανατολισμός της. Η τωρινή ιστορία ξεκίνησε με ένα απλό και καθαρό θέμα: Την κριτική απέναντι στη λειτουργία του μηχανισμού δίωξης “ηλεκτρονικών” αδικημάτων. Σε αυτό πρέπει να μείνουμε συγκεντρωμένοι και όλα τα άλλα είναι δευτερεύοντα.

Στο ποστ “Συνομοσιολογικά σενάρια και μερικές αφελείς ερωτήσεις” της η ellinida ρωτάει μήπως οι συζητήσεις στο διαδίκτυο “δεν απέχουν πολύ από τις κλασσικές σκηνές όπου κάθονται οι γιαγιούλες στις πεζούλες και συζητάνε τα τεκταινόμενα του χωριού”. Νομίζω πώς η απάντηση είναι ότι για την ώρα δεν απέχουν πολύ. Μόνο που το πεζούλι είναι πλέον ο “ιστοχώρος”, αλλά η λειτουργία είναι κοντινή.

Ικανοποιούμε όμως από την άλλη την ανάγκη για κουβέντα και ψυχοθεραπεία, καμιά φορά και για αυτοικανοποίηση. Και δεν είναι κακό αυτό. Όπως δεν είναι κακό να ζητάμε και κάτι παραπάνω από αυτό. Αυτό όμως είναι μια διαδικασία που δεν θα γίνει με το φωτισμό των bloggers ή με τη στροφή τους σε “επαναστατικά” ιδανικά. Θα γίνει με το τρίψιμο με το διάβασε, γράψε, σβήσε και με την προσπάθεια μας να είμαστε ζωντανοί, σε επαφή με την πραγματική ζωή έξω.

Το blog είναι ένα προϊόν της κοινωνίας που μας σπρώχνει ολοένα στον ατομικό μας χώρο, επομένως συχνά σε μια πολύ προσωπική έκφραση με περιορισμένη εμβέλεια έξω από τον προσωπικό μας χώρο. Μπορεί όμως να γίνει και ένα εργαλέιο να κάνουμε ένα βήμα έξω από αυτόν και να μιλήσουμε πιο συλλογικά. Αυτό πάλι εξαρτάται από τη δική μας προσπάθεια και τη δυνατότητά μας να υπερβούμε την “υπαρξιστική” θεώρηση του εαυτού μας. Από την επιτυχία ή την αποτυχία μας θα εξαρτηθεί και το αν η επιρρόη θα μείνει στα στενά όρια ενός προσωπικού κύκλου ή αν θα φέρει πιο πολλούς κοντά.

Κλείνω με ένα ταιριαστό ποίημα του Γεώργιου Σουρή το οποίο ΔΕΝ είναι αφιερωμένο στον Τσ.!

Η γλώσσα
του Γεώργιου Σουρή

Ο κόσμος ας ενθυμηθεί
τα τρόπαια τα τόσα
κι αν σεις τροχίζετε σπαθί
εγώ τροχίζω γλώσσα

Με τούτη κάθε μου παιδί νυχθημερόν κακίζει
τους άρπαγες και τους θρασείς
κι η γλώσσα ξέρετε κι εσείς
πώς αν δεν έχει κόκκαλα μα κόκκαλα τσακίζει

Μ’ αυτήν μιλώ, μ’αυτήν λαλώ μ’αυτην εμπνέω πνεύματα
μ’ αυτήν ανοίγω στάδια προόδου και τιμής
κι αν άλλοι κινητοποιούν αρμάδες και στρατεύματα
εγώ όμως κινητοποιώ τους γλωσσικούς μου μύς

Κοιτάξετε τη γλώσσα μου τι τρόμος σαν τη λύσω
μ’ αυτήν χτυπώ, μ’ αυτήν και καταπλήσσω
Σε δύση και σ’ ανατολή τη δείχνω για φοβέρα
μ’ αυτήν ο γερο-διάβολος σας παίρνει τον πατέρα

Νέοι της Σιδώνος

Μια μικρή σημείωση: Το ποίημα αυτό εκφράζει δύο διαφορετικές απόψεις για το τι φτιάχνει τελικά τον ελληνισμό ή γενικότερα την πολιτισμική ταυτότητα. Ας πούμε περισσότερα στα σχόλια.

Κωνσταντίνος Καβάφης

Νέοι της Σιδώνος (400 μ.Χ.)

Ο ηθοποιός που έφεραν για να τους διασκεδάσει
απήγγειλε και μερικά επιγράμματα εκλεκτά.